تبلیغات
شبکه ملی رسانه ها وارتباطات ایران - امپریالیسم فرهنگی در اینترنت
   

 وبلاگ من ...

 3 وبلاگ من

 3 ایمیل من

 

وضعیت یا هو

 

[YahooOnline(1z4)]

 

 

لینکستان

 

 3 http://mahmoodspace.blogfa.com

 

 3 hajili.com

 

 3 کمیسیون علمی آموزشی

 

 3 نمایندگی شبکه در خراسان

 

 3 نشریه الکترونیکی موج

 

 3 شبکه مجازی سازمان های غیردولتی ایرانی

 

 3 پرتال فناوری اطلاعات

 

 3 جامعه اطلاعاتی ایران

 

 3 فناوری اطلاعات و ارتباطات

 

لینکدونی

 

آرشیو لینكدونی

 

جستجو

  

جستجو در بلاگ

 

آمار وبلاگ

 

بازدیدهای امروز : [cb:stat_today_view]

بازدید های دیروز : [cb:stat_yesterday_view]

كل مطالب : [cb:stat_total_post]

كل نظرها :

كل بازدید ها : [cb:stat_total_view]

 

.........................................

 

 

  <امپریالیسم فرهنگی در اینترنت

 

امپریالیسم فرهنگی در اینترنت


Cultural Imperialism on the internet

نویسنده : سئونگ چئول کیم ـ کاندیدای Ph.d، دپارتمان ارتباطات از راه دور _ دانشگاه ایالتی میشیگان
مترجم : نادر جعفری

چکیده: 

هدف این مقاله مرور موضوع امپریالیسم فرهنگی از دیدگاه توسعه اینترنت با مطالعه موردی چند نمونه است. در تلاش برای توضیح مشکلات جریان نابرابر رسانه‌های جهانی از جمله اینترنت بحث از امپریالیسم فرهنگی کاملاً مفید به نظر می‌رسد. گرچه بخاطر تفاوت‌های ساختاری بین اینترنت و اشکال سنتی رسانه‌های جمعی تمرکز بحث در مورد اینترنت ممکن است مناسب نباشد. علاوه بر این ممکن است اینطور گفته شود که بحث امپریالیسم فرهنگی محدودیت هایی را در مورد پژوهش درباره اینترنت و نیز سایر رسانه‌های الکترونیکی جدید به همراه دارد.

امپریالیسم فرهنگی در اینترنت 


Cultural Imperialism on the internet
 

نویسنده : سئونگ چئول کیم ـ کاندیدای Ph.d، دپارتمان ارتباطات از راه دور _ دانشگاه ایالتی میشیگان
مترجم : نادر جعفری 

چکیده: 

هدف این مقاله مرور موضوع امپریالیسم فرهنگی از دیدگاه توسعه اینترنت با مطالعه موردی چند نمونه است. در تلاش برای توضیح مشکلات جریان نابرابر رسانه‌های جهانی از جمله اینترنت بحث از امپریالیسم فرهنگی کاملاً مفید به نظر می‌رسد. گرچه بخاطر تفاوت‌های ساختاری بین اینترنت و اشکال سنتی رسانه‌های جمعی تمرکز بحث در مورد اینترنت ممکن است مناسب نباشد. علاوه بر این ممکن است اینطور گفته شود که بحث امپریالیسم فرهنگی محدودیت هایی را در مورد پژوهش درباره اینترنت و نیز سایر رسانه‌های الکترونیکی جدید به همراه دارد.

مقدمه : 

- اینترنت یکی از فناوری‌های نوین ارتباطی است که خیلی سریع مورد پذیرش و کاربرد قرار گرفته است. اینترنت هم‌اکنون بیش از 30 میلیون نفر را در سراسر جهان گرد هم آورده که روزانه حدود 150 هزار نفر یا ثانیه‌ای حدود 2 نفر نیز به آن افزوده می‌شوند. در سال 2000 250 میلیون نفر به اینترنت دسترسی خواهند داشت.(کیلن و همکاران 1996)[1]
-
اینترنت تقریباً جهان را احاطه کرده و جایگیری مجازی آن در فضای سایبر (cyberspace) و وابستگی آن به اطلاعات در مقایسه با جغرافیای فیزیکی با کاربران آن با افکار و علائق خود،ورای هر مرزی و همه مرزها. در این مرز الکترونیک جدید جوانه دهکده جهانی (burgeoning global village) در حال پدیدار شدن است.
-
یکی از دیدگاههای مناسب تئوریک برای مطالعه اثرات رسانه‌های مدرن الکترونیکی بحث امپریالیسم فرهنگی است. اشخاص و دولت هایی از سراسر جهان نگرانی خود را از نفوذ محصولات فرهنگی غربی روی فرهنگ های ملی و بومی بیان داشته‌اند (هرشلاگ 1996). از اینرو اصطلاح «امپریالیسم فرهنگی» به عنوان یک نگرانی به محور عمده‌ای در پژوهشهای مرتبط اقتصادی حقوقی و قضایی تبدیل شده است.
مباحثه امپریالیسم فرهنگی
-
پژوهشگرانی چون شیلر (1981) و هملینک (1990) معتقدند که علیرغم ظهور جامعه اطلاعاتی فعلی اطلاعات و فناوری آن هنوز در دست نخبگان اقتصادی باقی مانده و این انتقاد عمدتاً در نظریه مرکز پیرامونی (core and periphery theory) بیان شده که معتقد است عدم تعادل جهانی موجود بین «مرکز» (کشورهای ثروتمند و صنعتی جهان اول) و «پیرامون» (کشورهای فقیر و حاشیه‌ای جهان سوم) در هر دو جریان تولیدات رسانه‌ای و اطلاعات وجود دارد.
به منظور تفسیر و تشریح پدیده جهانی‌سازی و هجوم امپریالیسم فرهنگی لازم است که ابعاد ویژه آن ترسیم شده و برخی از مفروضات بنیادین آن و زمینه‌های انتقاد در بحث امپریالیسم فرهنگی - بر حسب قدرت رسانه‌ها نقش آن در جامعه و توجه به مخاطبانش- در نظر آید.
-
امپریالیسم فرهنگی از لحاظ قدرت رسانه دیدگاهی تقریباً مطلق‌گرا از رسانه را ارائه می‌دهد. این دیدگاه موثر بر تفسیر فرهنگی  یک مدل (نظریه) تسلط و مبتنی بر انتقال است که به نظر می‌رسد از توجیه مناسبی در مقابل نظریه تکثرگرای رسانه‌ای برخوردار نباشد. (سیمز 1995).
-
آنچه مسلم است اینکه از لحاظ ابعاد قطعی مساله نظیر ترکیب مالکیت تولید برنامه‌ریزی شده و محتوای شکل‌یافته، این دیدگاه کاربردی در فناروی رسانه‌ای مخاطبان و تأثیرات آن ندارد. وقتی که در یک برآورد کمی تئوری اطلاعات جریان یکطرفه برحسب جریانهای اطلاع‌رسانی ممکن است آشکار و مشخص باشد فناروی رسانه‌ای و اقتصادها درهم پیچیده‌تر می‌شوند و این ظاهراً جریان یکطرفه را به یک جریان دو طرفه تبدیل می‌نماید بطوری که چیزی که خارجی‌ها می‌فروشند بر آنچه که آمریکایی‌ها در خانه می‌بینند تأثیر می‌گذارد. (مک کوایل 1994)
-
امپریالیسم فرهنگی همچنین یک فرض معین راجع به نقش رسانه و دخالت و نفوذ آن در جامعه را بنا می‌نهد. آنچه پدید می‌آید منظری از رسانه و فناوری است که به شدت تعیین شده و معین است و نقش و اهمیت ابعاد فرهنگی این بحث را بی‌ارزش و کمرنگ می‌نماید. (فرگوسن 1992).
پرسش: بحث امپریالیسم، راجع به پیام رسانه‌ای چه دیدگاهی را ارائه می‌دهد؟
-
سپستراپ (1989) می‌نویسد: مسیر ما از انتقال به پیامدهای فرهنگی پیچیده‌تر از آن است که در فضای بین‌المللی انتظار می‌رود. حتی با فرض همسان‌سازی (homogenization) پیام‌های رسانه‌ای به دلیل مالکیت متمرکز یا سوگیری غربی امپریالیسم فرهنگی قدرت مخاطبان را برای تفسیر پیام بنا به محتوای شخصی آن و برای شکل‌دهی به معنای شخصی از پیام، انکار می‌نماید(اسمیت 1990). همچنین استراوبار (1991) بر مبنای همین ایده مفاهیم نظریه مخاطب فعال (Active Audience) و ترجیح انتخاب (preference) بین فرهنگها را برای ارائه تولیدات رسانه‌ای منطقه‌ای یا ملی بکار می‌گیرد.
-
وی بر مبنای پژوهش و پیش‌بینی‌های پول (1977) و رید (1976) ابراز می‌دارد که تولیدکنندگان فرهنگی بومی معمولاً رقابت را با تولیدات آمریکایی شروع می‌کنند و همزمان با افزایش این تولیدات و دسترس پذیری آنها مخاطبان نیز به تدریج تولیدات بومی یا منطقه‌ای را به تولیدات بین‌المللی ترجیح می‌دهند. استراوبار برای پشتیبانی از پیش‌بینی‌های پول دو رویه پژوهشی را دنبال می‌نماید: 1) پژوهش رضامندی (gratification) و کاربردها که به مخاطبان امکان گزینش (selectivity) می‌دهد و 2) مشارکت فعال مخاطبان در تفسیر محتوای رسانه‌ها.
-
انتقاد دیگر به بحث امپریالیسم فرهنگی در برابرسازی فرهنگ و مصرف‌گرایی (consumenism) و نیز در چشم‌پوشی از پیچیدگی‌های توسعه فرهنگی است. فرگوسن (1992) می‌گوید: همسان‌سازی فرهنگی جهانی همچون یک افسانه می‌بایست یک اقتصاد فرهنگی جهانی را که کاملاً نفوذ ملی یا منطقه‌ای یا بومی را رد می‌کند فرض مسلم بگیرد.
-
آپادورای (1990) با توجه به مسیر ناهمسان (Non-isomorphic) جریان‌های فرهنگی جهانی و پرسشهای جدیدی درمورد مدل‌های مرکز- پیرامونی به مفهوم‌سازی تعامل ناهمسازها(Disjunction) یا روابط بین این جریانها پرداخته است. به اعتقاد او جریان فرهنگی جهان در پنج بعد بوقوع پیوسته است: بعد قومی بعد مالی بعد فناوری بعد رسانه‌ای بعد عقیدتی.
-
بعد قومی به جریان مردم (مهاجران پناهندگان توریست‌ها و غیره) و تحرک فزاینده در سراسر جهان اشاره دارد./ بعد فناوری، جریان ماشینی اعم از سخت‌افزار و نرم‌افزار را از طریق فرایندهای تولید شرکت‌های فراملیتی شرکت‌های ملی و دولت‌ها مطرح می‌نماید./ بعد مالی به جریان پول از طریق بازارهای جاری و مبادلات موجود اشاره دارد./ بعد رسانه‌ها، تصاویر و اطلاعات دریافتی از اشکال مختلف رسانه‌ها و فناوریهای تعاملی در حال رشد را طرح می‌کند./ بعد عقیدتی نیز همچون بعد رسانه‌ها به جهت‌گیری تصویری ماهیت سیاسی غالب ایدئولوژی ‌ها و جریان آنها در سراسر جهان اشاره دارد. در مدل آپادورای هیچ مرکز و پیرامون سنتی وجود ندارد.
-
استراوبار براساس بحث پیش‌گفته از نظریه مرکز- پیرامونی تئوریهای جدیدی را که معتقدند فناوریهای جدید عدم تعادل رسانه‌ها یا جریان‌های اطلاعاتی اطراف جهان را تقویت کرده‌اند، مورد انتقاد قرار می‌دهد. فناوری جدید اگرچه درها را بر روی سیل محصولات آمریکایی گشوده‌اند اما محصولات ملی را نیز افزایش داده‌اند؛ ... استراوبار همچنین نفوذ تأثیرات جهان اول در«کاهش هزینه‌ها و افزایش انعطاف در فناوری تلویزیون» را پیش‌بینی کرده که ازجمله رشد کمی تولیدات تلویزیونی در سراسر آمریکای لاتین را درپی داشته است. وی همچنین بر این باور است که حتی صرفنظر از حالت «وابستگی» یا «عدم توازن» نیز توسعه در کشورهای «پیرامونی»، امکان‌پذیر است.

اینترنت به عنوان رسانه جمعی
-مک چسنی (1996) به وجود دو گرایش متعارض حاکم بر US و رسانه و ارتباطات جهانی باور دارد. از یکسو، تمرکز سریع شرکتهای تجاری و بازاری شدن صنایع رسانه‌ای و از سوی دیگر توسعه جدید رایانهر و تکنولوژی ارتباطات دیجیتال توان لازم برای کنترل ارتباطات در یک شیوه سلسله مراتبی سنتی را تضعیف کرده است. نمایشی‌ترین توسعه درراستای این خطوط، اینترنت است که ارتباطات انبوه رایانه‌ای ارزان، جهانی و دوسویه و نیز دسترسی به یک طیف غیرقابل‌تصور از اطلاعات را فراهم می‌سازد.
-
پژوهش‌گران ارتباط جمعی در گذشته نه فقط درمورد اینترنت بلکه درمورد ارتباطات رایانه محور نیز غافل و درعوض متمرکز بوده‌اند بر شکلهای سنتی پخش و رسانه‌های چاپی که تناسب بسیاری با مدل‌های پژوهشی موجود در حوزه تئوریهای ارتباط جمعی. ( درواقع، فقدان نظریه‌های جدید مانع انجام پژوهش‌های متناسب با این نظریات شده و متقابلاً پژوهش‌های جدید نیز براساس نظریه‌های موجود شکل گرفته است.)
-
موریس و اوگان (1996) مدعی‌اند یک تکنولوژی ارتباطی جدید نظیر اینترنت فرصت مناسبی برای توسعه و پیشرفت فراهم آورده و نظریه‌های ارتباط جمعی را از طریق طبیعت اصیل و سرشت اصلی‌شان(Its very nature) تقویت کرده است. اینترنت جنبه‌های سه‌گانه مدل ارتباطات جمعی سنتی: منبع- پیام- گیرنده را به بازی گرفته، بطوری که گاه آنها را به الگوهای سنتی اضافه کرده و گاه نیز به آنها یک ترکیب کاملاً جدید داده است.
-
ارتباطات اینترنتی اشکال متعددی دارد: از صفحات وب در گستره جهانی تا گروه‌های کاربر شبکه موزیک عمومی. منبع پیام‌ها در اینترنت می‌تواند یک شخص یا یک گروه حرفه‌ای باشد. پیام‌ها می‌توانند داستان‌های خبری ایجاد‌شده توسط یک گزارشگر یا ویراستار باشند و یا داستان‌هایی که در یک دوره زمانی طولانی توسط بسیاری از مردم یا با گفتگوهای ساده خلق می‌شوند.گیرندگان یا مخاطبان پیام‌ها نیزمی‌توانند یک فرد یا بطور بالقوه میلیون‌ها نفر باشند و ضمنا"ممکن است نقش آنها از مخاطب به تولیدکنندگان پیام تغییر یابد. این ازجمله امتیازات اینترنت است که مخاطب آن خود می‌تواند یک تولیدکننده پیام باشد.

امپریالیسم فرهنگی و اینترنت
امپریالیسم فرهنگی با توجه به تجربه واقعیات و شهرت نمود فرهنگ آمریکا در اینترنت انکارناپذیر است. 64/6 میلیون رایانه میزبان در 1995 وجود داشتند و این جمعیت از سال 1981 به این طرف دو برابر شده است. 37/2 میلیون نفر از این کاربران از 150 کشور مختلف‌اند که نشانگر جهانی‌شدن اینترنت است. در 1994 شمار کاربران اینترنت در هر 1000 نفر از 14 نفر در فنلاند تا 5/0 نفر در کره متغییر بوده است (کوئلچ و کلین، 1996). معمولاً 90% ترافیک جهانی اینترنت به زبان انگلیسی است و اینها همه دلیل معرفی اینترنت به عنوان جدیدترین وشوم‌ترین عامل ( (Sinister facetامپریالیسم فرهنگی بوده است. همچنین اکثر وب‌سایت‌های جهان در آمریکا و به زبان انگلیسی هستند. بیشتر نرم‌افزارها و اکثر موتورهای جستجوگر نیز انگلیسی زبان‌اند (هرشلاگ، 1996). و همه اینها را آمریکا با سلطه فرهنگی خود بر اینترنت بدست آورده است. از اینرو آیا اینترنت منبع دیگری برای امپیالیسم فرهنگی نیست؟ اکثر کشورها همین نگرانی را دارند.
دو پرسش مهم این تحقیق عبارتند از:
1-
آیا اینترنت به منبع دیگری برای امپریالیسم فرهنگی تبدیل خواهد شد؟ مهم‌ترین تأثیرات اینترنت بر محیط چه خواهد بود؟
2-
مزایا و محدودیت‌های پذیرش مباحث امپریالیسم فرهنگی در بررسی آثار اینترنت چیست؟ 


4
مطالعات موردی
1-
کره جنوبی
دولتی یا دانشگاهی بودن نیمی از کاربران اینترنت، آغاز خدمات اینترنتی از 1994 ، تصمیم دولت مبنی بر سانسور شبکه رایانه‌ای داخلی، نگرانی فزاینده از دسترسی آشکار به موضوعات جنسی و سایر اطلاعات مضر به عنوان دلیل سانسور، محافظه کارانه بودن بخش‌هایی از فرهنگ کره و نقش آن در شکل‌دهی به سبک زندگی در کره برغم صنعتی شدن فزاینده آن در عرصه‌های اقتصادی (دوره گذار فرهنگی کره).
ظهور سانگ های لی دختر 26 ساله کره‌ای- آمریکایی در شماری از مجلات آمریکایی ویژه بزرگسالان و ایجاد یک عارضه فرهنگی جدید در مقابل فرهنگ سنتی کره از طریق اینترنت./ متولد پوسان کره، مهاجرت با خانواده در 8 سالگی به آمریکا، سه سال تحصیل در دانشگاه دولتی اوهایو و سپس کار به عنوان مدلی از یک کمپانی بزرگ در نیویورک در 1992 که موجب شهرت وی از طریق سایت‌های اینترنتی شد. تعداد زیادی از جوانان کره‌ای می‌توانستند تصاویر عریان او را باوجود تحریم سایتهای داخلی توسط دولت کره در اینترنت ببینند. او به یک فوق ستاره در میان جوانان تبدیل شد و توانست حدود 6/0 میلیون دلار در طی یک دیدار 12 روزه از کشورش درآمد بدست آورد. این نوع ترقی، بسیار استثنایی و با فرهنگ جنسیتی رایج کره ناسازگار بود. اصولا"چنین رخدادی بدون اینترنت نمی‌توانست در کره‌جنوبی بوقوع بپیوندد.(وین، جولای 1997)
برخی از اندیشمندان و مقامات دولتی کره مدعی‌اند که اینترنت با سایت‌های فراوانش- عمدتاً از مبدا کشور های غربی- محتوای زیانباری را در خود جای داده که برای جایگزینی آن باید اولویت را به فرهنگ سنتی داد.
2-
فرانسه
فرانسه کشوری است با تعصب شدید نسبت به هویت فرهنگی خود که همواره با تلاش‌هایی که در جهت تضعیف ویژگی‌های فرهنگی‌اش در کنار گ

 

نوشته شده توسط بحرینی در  سه شنبه 4 بهمن 1384  و ساعت 12:01 ب.ظ

   ویرایش شده در سه شنبه 4 بهمن 1384 ساعت11:01 ق.ظ

 

() نظر

 


  مطالب پیشین ..

 3 حمایت گسترده از کنفرانس بانکداری الکترونیکی [بانکداری الکترونیک]

 3 7 گام اساسی برای موفقیت برنامه‌ها در روابط عمومی

 3 زنان و توسعه ، وبلاگ و قدرت

 3 اولین کارگاه تخصصی "جنبه های الگوریتمی و اقتصادی، سیستم های شبکه ای و اینترنتی

 3 گزارش عملکرد سال ۱۳۸۴ وبلاگ

 3 مدیریت منابع انسانی

 3 کتاب های تازه: ترجمه متون یونسکو درباره جامعه اطلاعاتی

 3 واقعیت هاى ارتباطات غیركلامى

 3 فعالیتهای WSIS درسال 2006 نیز ادامه خواهد یافت

 3 سرزمین هایی با مرزهای شیشه ای (نقدی بر امپریالیسم رسانه ای)

 3 امپریالیسم فرهنگی در اینترنت

 3 وبلاگ رسانه ای كوچك حامل تحول

 3 اینترنت در ایران

 3 فناوری اطلاعـات، رویكردی نوین در اشتغال زایی

 3 روش های نامشروع روابط عمومی در جهان