تبلیغات
شبکه ملی رسانه ها وارتباطات ایران - سیمای ”سیاست ملی فناوری اطلاعات“ كشور چگونه باید باشد؟
   

 وبلاگ من ...

 3 وبلاگ من

 3 ایمیل من

 

وضعیت یا هو

 

[YahooOnline(1z4)]

 

 

لینکستان

 

 3 http://mahmoodspace.blogfa.com

 

 3 hajili.com

 

 3 کمیسیون علمی آموزشی

 

 3 نمایندگی شبکه در خراسان

 

 3 نشریه الکترونیکی موج

 

 3 شبکه مجازی سازمان های غیردولتی ایرانی

 

 3 پرتال فناوری اطلاعات

 

 3 جامعه اطلاعاتی ایران

 

 3 فناوری اطلاعات و ارتباطات

 

لینکدونی

 

آرشیو لینكدونی

 

جستجو

  

جستجو در بلاگ

 

آمار وبلاگ

 

بازدیدهای امروز : [cb:stat_today_view]

بازدید های دیروز : [cb:stat_yesterday_view]

كل مطالب : [cb:stat_total_post]

كل نظرها :

كل بازدید ها : [cb:stat_total_view]

 

.........................................

 

 

  <سیمای ”سیاست ملی فناوری اطلاعات“ كشور چگونه باید باشد؟

 

سیمای ”سیاست ملی فناوری اطلاعات“ كشور چگونه باید باشد؟

كِنِت كرامر و جیسون دِدریك

ترجمه و تلخیص: محمدرضا میرزاامینی  

 

جهان می‌رود تا به‌زودی شاهد بزرگترین انقلاب فناوری باشد. این انقلاب فرزند فناوری‌های زیستی, نانو, مواد جدید و شناختی, در بستر فناوری اطلاعات خواهد بود. اما متاسفانه همچنان توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات كشور بر زمین مانده است و آینده‌اش در هاله‌ای از ابهام فرو رفته است. سیاست و استراتژی توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات كشور  هنوز تدوین نشده است و وزارتخانه‌ها و سازمان‌های كشور درگیر سیاست‌های بخشی‌نگرانه خود هستند و همچنان پتانسیل‌های عظیم كشور در این زمینه آزاد نشده است. البته فعالیت‌های ضعیف, ناكافی, غیرشفاف و غیرجامعی توسط وزارت پست, تلگراف و تلفن انجام شده است كه باید مورد بازبینی اساسی قرار گیرد.  این دو پژوهشگر برجسته آمریكایی با مطالعه تجربیات, سیاست‌ها و برنامه‌های كشورهای مختلف طی 30 سال گذشته, راهكارهای اساسی‌ای را برای كشورهای درحال توسعه, بخصوص تازه‌واردانی همچون كشور ما, ارایه نموده‌اند كه توجه به آنها قطعاً راهگشای مدیران و سیاست‌گذاران فناوری اطلاعات كشور خواهد بود.

سیمای ”سیاست ملی فناوری اطلاعات“ كشور چگونه باید باشد؟

كِنِت كرامر و جیسون دِدریك

ترجمه و تلخیص: محمدرضا میرزاامینی  

  جهان می‌رود تا به‌زودی شاهد بزرگترین انقلاب فناوری باشد. این انقلاب فرزند فناوری‌های زیستی, نانو, مواد جدید و شناختی, در بستر فناوری اطلاعات خواهد بود. اما متاسفانه همچنان توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات كشور بر زمین مانده است و آینده‌اش در هاله‌ای از ابهام فرو رفته است. سیاست و استراتژی توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات كشور  هنوز تدوین نشده است و وزارتخانه‌ها و سازمان‌های كشور درگیر سیاست‌های بخشی‌نگرانه خود هستند و همچنان پتانسیل‌های عظیم كشور در این زمینه آزاد نشده است. البته فعالیت‌های ضعیف, ناكافی, غیرشفاف و غیرجامعی توسط وزارت پست, تلگراف و تلفن انجام شده است كه باید مورد بازبینی اساسی قرار گیرد.  این دو پژوهشگر برجسته آمریكایی با مطالعه تجربیات, سیاست‌ها و برنامه‌های كشورهای مختلف طی 30 سال گذشته, راهكارهای اساسی‌ای را برای كشورهای درحال توسعه, بخصوص تازه‌واردانی همچون كشور ما, ارایه نموده‌اند كه توجه به آنها قطعاً راهگشای مدیران و سیاست‌گذاران فناوری اطلاعات كشور خواهد بود.

در سال‌های اخیر, بسیاری از كشورها طرح‌های ملی فناوری اطلاعات را با سه هدف عمده ”توسعه زیرساخت اطلاعاتی ملی“, ”توسعه صنایع اطلاعاتی“ و ”اشاعه اینترنت“ در كشور, تدوین و به‌اجرا درآورده‌اند. كشورها به طور صریح یا ضمنی امیدوارند تا از طریق این طرح‌ها, به افزایش بهره‌وری, رشد اقتصادی و توسعه نایل شوند. بررسی نظام‌مند این طرح‌ها, نشان داده است كه اكثر كشورها از یك دیدگاه شفاف و متمركز برای عصر شبكه برخوردار نیستند. به علاوه درك درستی نیز از نحوه تدوین سیاست‌ها, تخصیص منابع, و افق و مقیاس عملكرد ندارند. پیشنهاداتی كه ارایه می‌نماییم بیشتر مناسب حال كشورهای درحال‌توسعه یا كشورهایی كه تازه تصمیم گرفته‌اند به دنیای صنعت فناوری اطلاعات وارد شوند, است.

دیدمان نوین كشورها باید ”رسیدن به موج بعدی صنعت فناوری اطلاعات و توسعه بازارها, و تلاش جدی جهت تبدیل‌شدن به كشوری پیشرو در كسب‌وكارهای مبتنی بر شبكه“ باشد. برای نیل به چنین چشم‌اندازی, دولت‌ها باید از تمركز بر اهداف و منافع كوتاه‌مدت پرهیز نموده و با ایجاد زیرساختی حاصلخیز و بارور در كشور, و از طریق نوع جدیدی از همكاری با صنعت, به كسب منافع درازمدت بیندیشند. این همكاری‌ها می‌بایست به این نتایج سیاستی منتهی گردد:

·        ارتقا و افزایش میزان استفاده از فناوری اطلاعات توسط كسب‌وكارها, دولت و سیستم آموزشی

·        جهت‌گیری و حركت به سمت بخش‌های مناسبی از فناوری اطلاعات (نرم‌افزار, خدمات, مواد و محتوای اطلاعاتی)

·        توسعه توانمندی‌های ملی به منظور حمایت از استفاده و تولید فناوری‌های شبكه‌های كامپیوتری

·        ایجاد ارتباطات و همكاری‌های جهانی در راستای جذب شركت‌های پیشرو در زمینه فناوری اطلاعات به كشور, همراه با فراهم‌سازی زمینه لازم برای دسترسی شركت‌های داخلی به بازارهای جهانی.

اجرای موفقیت‌آمیز سیاست‌های پیشنهادی مستلزم هماهنگی و تشویق همكاری سازمان‌های دولتی و بخش خصوصی است. تنها در سایه این همكاری است كه كشور می‌تواند به عنوان تولیدكننده و كاربر محصولات و خدماتِ فناوری اطلاعاتِ شبكه‌گرا, اعتبار و جایگاه شایسته‌ای كسب كند.

مطالعه تجربیات موفق و ناموفق كشورهای مختلف حاكی از آن است كه هر كشور باید متناسب با نقاط قوت و ضعف خود (و شایستگی‌ها و فرصت‌هایش) در این صنعت سرمایه‌گذاری كند. به عنوان نمونه, یكی از بهترین و مستعدترین بخش‌های آن بخصوص برای كشورهای درحال توسعه,‌ صنعت ”خدمات نرم‌افزاری“ است كه باید در ارتقا و توسعه زیرساخت‌های موردنیاز آن‌ها سرمایه‌گذاری نمود تا بتوان به شكار فرصت‌های بازار آنها, امیدوار بود.

وظیفه سیاست‌گذاران فناوری اطلاعات, كشف فرصت‌های بالقوه و بالفعلی است كه دارای قابلیت برگشت سرمایه, و پتانسیل رشد بالا و درازمدت می‌باشند. در صنعت فناوری اطلاعات, خوشه‌ی به‌هم‌پیوسته‌ای از فرصت‌ها وجود دارد كه علاوه بر اینكه دغدغه فوق را به طور كامل رفع می‌نماید, دارای دو ویژگی ”بازگشت سریع سرمایه و قابل اندازه‌گیری“ و ”پتانسیل رشد بلندمدت“ می‌باشد, در عین اینكه برخلاف تولید سخت‌افزار, نیازمند سرمایه‌گذاری‌های اولیه و وجود خیل عظیم تامین‌كنندگان نیز نیست. برای بسیاری از كشورها كه نقش جدی و حضور موثری در شبكه تولید جهانی ندارند, حركت به سمت این خوشه‌ها بسیار كارساز خواهد بود.

این فرصت‌ها حول محورهای زیر قرار دارند:

·        استفاده از فناوری اطلاعات (كاربری سیستم‌های اطلاعاتی)

·        استفاده از اینترنت (انجام كارها به صورت شبكه‌ای)

·        تولید فناوری اطلاعات (تولید سخت‌افزار و نرم‌افزار)

·        تولید نزدیك به استفاده (تولید نرم‌افزار, خدمات اطلاعاتی و محتوای اطلاعاتی كه بسیار به استفاده و كاربرد نزدیكند)

امروز, خوشه بازار و فناوری‌های اطلاعاتی, به وضوح قابل تعریف است و آزادانه در اختیار هر كشوری است كه بتواند آن را ایجاد كرده و پروش دهد. الگوی كشور آمریكا, به عنوان مدل كاملی از فناوری اطلاعات, دارای این ویژگی‌های كلیدی است:

·        كاربران فناوری اطلاعاتِ پیشرو (هم در تعداد و هم در سطح پیشرفتگی)

·        بازارهای سرمایه قدرتمند (توانا در حمایت از شركت‌هایی كه محصولات كاملاً غیرفیزیكی, یعنی الكترونیكی, دارند)

·        فضای قانونی مناسب (در بستر قوانین حامی حقوق مالكیت معنوی و فكری, امكان تبادل آزاد اطلاعات و ایده‌ها فراهم آمده است)

كشورهای كوچكتری همچون اسرائیل, نیوزلند, سنگاپور و كشورهای اسكاندیناوی نیز فرصت‌هایی را برای خود به عنوان تولیدكننده سخت‌افزار, نرم‌افزار و خدمات یافته و مورداستفاده قرار داده‌اند. كشورهای درحال توسعه نیز بعضاً فرصت‌هایی را در بازارهای خاص یافته‌اند. به عنوان مثال, هند برنامه‌نویسی سفارشی را در پیش گرفته است و برزیل, اتوماسیون بانكی را انتخاب كرده است. اما تقریباً فرصت‌های تولید در این صنعت بسیار كاهش یافته است و ورود به بازار آن بسیار دشوار است. كشورهای درحال‌ توسعه و تازه‌وارد به این صنعت, باید بكوشند تا بر امواج نوظهور و آینده این صنعت سوار شوند. جهت این امواج در صنایع اطلاعاتی, به سوی شبكه‌های كامپیوتری و كسب‌وكارهای شبكه‌گرا است.

اینك به تشریح گام‌های دیگری می‌پردازیم كه لازمه تدوین و اجرای سیاست ملی فناوری اطلاعات است. نخستین گام, جلب نظر مساعد و مشاركت بالاترین سطوح تصمیم‌گیری كشور در تدوین این سیاست است. دیدگاه حاكم بر این سیاست باید ”توسعه كسب‌وكارهای شبكه‌گرا“ باشد. در گام بعد باید یك شورای ملی یا فرابخشی, متشكل از مدیران ارشد بخش‌های ذینفع در توسعه فناوری اطلاعات تشكیل شود تا سیاست (یا استراتژی) ملی فناوری اطلاعات را برپایه دیدگاه یادشده تدوین نموده و نقش هریك از دستگاه‌های اجرایی و بخش‌های ذینفع را در پیاده‌سازی این دیدگاه مشخص نماید. به هر حال, هر سازمان یا نهادی كه مسؤول تدوین و پیاده‌سازی سیاست ملی فناوری اطلاعات باشد, باید وظیفه خود را با همكاری تنگاتنگ نهادهای زیر انجام دهد:

·        نهادهای اقتصادی كشور (وزارت اقتصاد و بانك مركزی)

·        وزارت پست, تلگراف و تلفن

·        وزارت صنایع و معادن

·        وزارت بازرگانی و صندوق توسعه صادرات

·        وزارت علوم, تحقیقات و فناوری (هم از جهت توسعه فناوری اطلاعات و هم از حیث تربیت نیروی متخصص)

·        وزارت كار و امور اجتماعی (از جهت اشتغال)

·        سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور (هم از حیث تامین اعتبارات و از حیث اشاعه فناوری اطلاعات در ساختارهای دولتی)

·        وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (از دیدگاه تامین نیازمندی‌های فناوری اطلاعات صنایع دفاعی و نیروهای مسلح)

سرانجام باید یك سازمان از بین این سازمان‌ها انتخاب و یا یك سازمان ملی جدید, مثلاً با عنوان سازمان گسترش فناوری اطلاعات,‌ تاسیس شود كه با داشتن نگرش واقعاً ملی از اختیارات كامل برای هماهنگ‌سازی فعالیت‌های مرتبط با فناوری اطلاعات برخوردار باشد. این اختیارات باید مشتمل بر موارد ذیل باشد:

·        تعیین و تنظیم اولویت‌ها در بخش فناوری اطلاعات

·        تخصیص بودجه‌ها

·        پیاده‌سازی و پیشبرد هماهنگ سیاست ملی فناوری اطلاعات

·        ارزیابی عملكرد سازمان‌های دخیل در سیاست ملی فناوری اطلاعات

وجود یك سازمان هماهنگ‌كننده پرقدرت از اهمیت بسزایی برخوردار است, چرا كه عمده‌ترین مشكل مشترك در اغلب سیاست‌های فناوری اطلاعات فقدان یك مركزیت مقتدر برای هماهنگ‌سازی فعالیت‌ها و اقدامات دولتی در جهت پیشبرد این سیاست است. این سازمان‌ها باید دارای ردیف بودجه مستقل بوده و بودجه‌های خود را به سرفصل‌های زیر اختصاص دهند:

·        گسترش همكاری‌های داخلی و خارجی (مثلاً ایجاد یك كنسرسیوم ملی فناوری اطلاعات)

·    حمایت از ”تحقیق و توسعه“ و ”انتقال فناوری“ در بخش فناوری اطلاعات, چه در دانشگاه‌ها و مراكز تحقیقاتی و چه در داخل شركت‌ها

·        حمایت از شكل‌گیری شركت‌های كوچك و متوسط در بخش فناوری اطلاعات (بویژه این امر می‌تواند از طریق تاسیس پارك‌های ملی فناوری اطلاعات و مراكز رشد تحقق یابد)

·        بازكردن راه صادرات محصولات و خدمات فناوری اطلاعات

·        جذب متخصصان مقیم خارج

·        جذب سرمایه‌های خارجی

·        ارتقای سواد اطلاعاتی مردم كشور

یك نكته مهم این است كه سیاست ملی فناوری اطلاعات (كه ممكن است در طول چند برنامه ادامه داشته باشد) باید از پایداری كافی و منابع مالی لازم برخوردار باشد تا تجربه‌ای همچون مكزیك تكرار نشود. مكزیك در سال‌های اخیر یك استراتژی بسیار عالی برای فناوری اطلاعات تدوین كرد كه متاسفانه از پشتیبانی‌های مالی لازم برای پیگیری اهداف خود برخوردار نگردید و به همین علت, توفیق چندانی بدست نیاورد.

 

نوشته شده توسط بحرینی در  دوشنبه 16 آبان 1384  و ساعت 08:11 ق.ظ

   ویرایش شده در سه شنبه 17 آبان 1384 ساعت12:11 ب.ظ

 

() نظر

 


  مطالب پیشین ..

 3 حمایت گسترده از کنفرانس بانکداری الکترونیکی [بانکداری الکترونیک]

 3 7 گام اساسی برای موفقیت برنامه‌ها در روابط عمومی

 3 زنان و توسعه ، وبلاگ و قدرت

 3 اولین کارگاه تخصصی "جنبه های الگوریتمی و اقتصادی، سیستم های شبکه ای و اینترنتی

 3 گزارش عملکرد سال ۱۳۸۴ وبلاگ

 3 مدیریت منابع انسانی

 3 کتاب های تازه: ترجمه متون یونسکو درباره جامعه اطلاعاتی

 3 واقعیت هاى ارتباطات غیركلامى

 3 فعالیتهای WSIS درسال 2006 نیز ادامه خواهد یافت

 3 سرزمین هایی با مرزهای شیشه ای (نقدی بر امپریالیسم رسانه ای)

 3 امپریالیسم فرهنگی در اینترنت

 3 وبلاگ رسانه ای كوچك حامل تحول

 3 اینترنت در ایران

 3 فناوری اطلاعـات، رویكردی نوین در اشتغال زایی

 3 روش های نامشروع روابط عمومی در جهان